Provinciale Omgevingsvisie inzake beleid industriële windturbines in de gemeente Hellendoorn
Geachte voorzitter, leden van de Provinciale Staten van Overijssel,
Mijn naam is Thea ten Have, duo fractievoorzitter van Lokaal Hellendoorn. Ik sta hier vandaag met een principiële vraag:
Heeft het zin dat een lokale partij – de grootste partij in onze gemeente – hier inspreekt, terwijl u bevoegd gezag bent?
Ik kies ervoor om te geloven van wel. Omdat onze democratie alleen werkt als alle bestuurslagen elkaar serieus nemen. Omdat inwoners erop mogen vertrouwen dat hun stem – via hun gemeenteraad – ook bij u gewicht heeft.
In de gemeente Hellendoorn liggen plannen voor industriële windturbines: vijf tot zeven in Daarle en drie in Daarlerveen, met een mogelijke tiphoogte van 280 meter. Wij maken ons in dit kader ernstige zorgen over de omgevingsvisie die voorligt. Onze zorgen gaan over drie punten:
Ten eerste: gezondheid. In uw eigen stukken staat dat hinder door geluid, trillingen en slagschaduw niet op voorhand kan worden uitgesloten en nadere aandacht verdient. Dan mag je als overheid geen risico’s nemen. Voor Lokaal Hellendoorn staat de gezondheid van inwoners op één. Daarom pleiten wij voor toepassing van het voorzorgsbeginsel en voor een minimale afstand van vier keer de tiphoogte tot woningen, zoals in Denemarken wordt gehanteerd.
Ten tweede: leefbaarheid en toekomstbestendigheid. De dorpen Daarle en Daarlerveen hebben van oudsher een sterke sociale cohesie. Die staat nu onder druk. De plannen leiden tot onrust, verzet en verdeeldheid. Daarlerveen kent al meerdere zware dossiers die de leefbaarheid hebben aangetast. Zoals u allen weet…..
In Daarle is recent extra onrust ontstaan door de verkoop van de voormalige defensiebunkers aan een partij die munitieproductie overweegt. Inwoners vragen zich af: worden wij het afvoerputje? Bovendien liggen de beoogde locaties in waterwingebieden. Dat vraagt om extra zorgvuldigheid. Tegelijkertijd willen deze kernen bouwen aan hun toekomst met extra woningbouw. In uw stukken staat dat met toekomstige woningbouwontwikkelingen geen rekening is gehouden. Dat betekent feitelijk dat u de ontwikkelruimte van onze dorpen beperkt zonder integrale afweging.
En dat brengt mij bij het derde punt: Democratie en zeggenschap. De gemeenteraad van Hellendoorn heeft meerdere duidelijke besluiten (in moties/amendementen) genomen over windbeleid richting provincie:
- respecteer het lokaal democratisch besluit,
- inzet op 100% lokaal eigendom,
- geen molenaarswoningen,
- het meest recente besluit …..geen medewerking aan plaatsing van windturbines op Hellendoorns grondgebied.
Dat zijn democratisch genomen besluiten. Wij gaan ervan uit dat u daarvan kennis heeft genomen en deze respecteert. U bent bevoegd gezag. Maar dat betekent niet dat de gemeente buiten spel staat. Wanneer een provincie besluiten neemt die ingrijpen in de leefomgeving van onze inwoners, zonder dat daar lokaal draagvlak voor is, dan raakt dat het vertrouwen in de overheid als geheel.
In uw visie wordt gesproken over participatie. Ontwikkelaars moeten aangeven dat inwoners betrokken zijn bij de ruimtelijke inpassing. Maar betrokken zijn bij inpassing is iets anders dan draagvlak hebben voor windturbines. Waarom vraagt u ontwikkelaars niet expliciet naar het draagvlak in de brede omgeving? In Daarle en Daarlerveen is dat draagvlak minimaal. Financiële participatie of mede-eigenaarschap blijkt in onze gemeente ook geen garantie voor maatschappelijk draagvlak.
Voorzitter, in Hellendoorn lagen goed gedragen plannen voor zonne-energie, ontwikkeld door actieve inwoners en energiewerkgroepen. Daarmee kon een substantiële bijdrage worden geleverd aan de energietransitie, zonder windturbines in deze dorpen. Toch wordt nu van bovenaf opgelegd dat er ook in onze gemeente windturbines moeten komen.
De vraag is dan: Is dit de manier waarop wij anno 2026 met elkaar willen besturen? Top-down, of in partnerschap?
Lokaal Hellendoorn hoopt dat wij niet in een juridisch traject terechtkomen om projectbesluiten inzake windturbines in onze gemeente te moeten vechten. Die mogelijkheid hebben wij. En als het nodig is, zullen wij die benutten. Maar onze voorkeur is samenwerking.
Wij vragen u daarom drie dingen:
- Neem gezondheid als leidend uitgangspunt en pas het voorzorgsbeginsel daadwerkelijk toe.
- Maak een integrale afweging waarin ook woningbouw, leefbaarheid en cumulatie van risico’s worden meegenomen.
- Respecteer de lokaal democratisch genomen besluiten en ga met ons in gesprek als gelijkwaardige overheid.
U bent, net als wij, volksvertegenwoordigers. Ook u wilt het vertrouwen van inwoners behouden. Ook u wilt sterke gemeenschappen niet verder verdelen.
Laat ons dan samen optrekken als goede noabers. Met respect voor gezondheid, lokale democratie en toekomstbestendigheid van onze dorpen.
Dank u wel.